Hoe bereken je de brutomarge op producten en diensten?

Met de brutomarge zie je hoeveel er van je omzet overblijft na aftrek van de directe kosten. Zo ontdek je welke producten en diensten winstgevend zijn en waar je bedrijf kan verbeteren.

Bij brutomarge producten vergelijk je de verkoopprijs met de inkoopkosten. Voor brutomarge diensten kijk je vooral naar directe kosten, zoals materiaal en ingehuurde uren. Met deze informatie kun je gericht je marge berekenen en prijzen beter onderbouwen.

In dit artikel leer je stap voor stap hoe je de brutomarge en brutowinst berekenen kunt. Ook zie je hoe je de uitkomst gebruikt voor prijsbepaling, kostenbeheersing en financiële beslissingen.

Brutomarge berekenen: de formule en betekenis

Met de brutomarge zie je welk deel van je omzet overblijft na aftrek van directe kosten. Je gebruikt dit kengetal om prijzen, producten en diensten te beoordelen. Voor een betrouwbare berekening neem je bedragen exclusief btw.

Wat is brutomarge?

De vraag wat is brutomarge heeft een eenvoudig antwoord: het is de ruimte tussen je omzet en de directe kosten. Denk aan inkoop, grondstoffen en rechtstreeks ingehuurde productiekosten.

Je rekent alleen kosten mee die direct bij de verkoop horen. Huur, administratie en marketing vallen meestal buiten deze berekening. Zo blijft het beeld van je productrendement helder.

De formule voor het berekenen van de brutomarge

De brutomarge formule bestaat uit twee stappen. Eerst bereken je de brutowinst. Daarna zet je dit bedrag om in een percentage.

1. Brutowinst = omzet − directe inkoopkosten of productiekosten

2. Brutomargepercentage = brutowinst ÷ omzet × 100

Stel dat je een product verkoopt voor €100 exclusief btw. De directe inkoopkosten zijn €60. Je brutowinst bedraagt dan €40. Het brutomarge percentage is €40 gedeeld door €100, maal 100: 40 procent.

Het verschil tussen brutomarge en brutowinst

Brutowinst is een bedrag in euro’s. Dit bedrag laat zien hoeveel omzet overblijft na aftrek van directe kosten. De brutomarge wordt meestal als percentage weergegeven.

Een brutowinst van €40 zegt weinig zonder de omzet te kennen. Het brutomargepercentage maakt vergelijkingen tussen producten en periodes eenvoudiger. Gebruik voor elke berekening dezelfde kosten en een verkoopprijs exclusief btw.

Brutomarge op producten en diensten berekenen met praktische voorbeelden

Bij een brutomarge product berekenen kijk je naar de verkoopprijs en de directe kosten. Stel dat je een artikel inkoopt voor €45 exclusief btw. Je verkoopt het voor €75 exclusief btw.

De brutowinst is €75 min €45, dus €30. De berekening is €30 gedeeld door €75, maal 100. De brutomarge komt uit op 40 procent. Dit is een helder voorbeeld brutomarge voor een product.

Voor een dienst gebruik je dezelfde basis. Bij een brutomarge dienst berekenen bepaal je eerst welke kosten direct bij de opdracht horen. Denk aan uren van medewerkers, ingehuurde specialisten en verbruikte materialen.

Je verkoopt een adviesopdracht voor €1.000 exclusief btw. De directe uren en externe kosten bedragen €350. De brutowinst is €650. De brutomarge is €650 gedeeld door €1.000, maal 100: 65 procent.

Algemene bedrijfskosten horen niet rechtstreeks in deze berekening. Huur, software voor de hele organisatie en administratie ondersteunen veel opdrachten tegelijk. Je neemt deze kosten mee bij het bepalen van het totale bedrijfsresultaat.

• Gebruik de netto verkoopprijs na korting.
• Verwerk retouren in de omzet.
• Neem materiaalverbruik mee in de directe kosten.
• Tel niet-doorberekende uren mee als directe inzet voor een realistisch beeld.

Een korting verlaagt de omzet en dus vaak de marge. Een retour verlaagt de gerealiseerde verkoopprijs, terwijl inkoopkosten kunnen blijven staan. Bij diensten kunnen niet-doorberekende uren de marge sterk verlagen.

Wil je de kostprijs berekenen, deel de directe kosten per product of opdracht goed toe. Vergelijk producten en diensten met hetzelfde percentage en dezelfde periode. Een hoge brutowinst in euro’s hoeft niet te betekenen dat de brutomarge het sterkst is.

Brutomarge verbeteren en veelgemaakte rekenfouten voorkomen

Je kunt de brutomarge verhogen door verkoopprijzen en directe kosten regelmatig te beoordelen. Een prijs verhogen kan nodig zijn bij stijgende inkoopprijzen, lonen of materiaalkosten. Ook gunstiger inkopen, verspilling beperken en efficiënter werken helpt om de marge te verbeteren.

Let bij diensten goed op directe uren en materialen. Bereken deze kosten volledig door in je tarief. Een hogere omzet leidt namelijk niet vanzelf tot een betere brutomarge. Als de directe kosten even snel of sneller stijgen, kan je winstgevendheid zelfs afnemen.

Veel rekenfouten brutomarge ontstaan door bedragen inclusief btw te gebruiken. Ook worden brutowinst en brutomarge vaak door elkaar gehaald. Neem indirecte kosten niet zomaar mee in de brutomarge en verwerk kortingen altijd in de werkelijke verkoopprijs. Werk je kostprijs regelmatig bij, zodat je berekening actueel blijft.

Volg de brutomarge per product, dienst, klant en verkoopkanaal. Vergelijk de uitkomsten periodiek met je begroting. Zo zie je snel waar je kosten verlagen kunt en welke activiteiten het meest bijdragen aan een gezonde winstgevendheid.